Data-atelier · niet officieel
De Scoutarium-xG
De xG (expected goals, verwachte goals) zegt hoeveel goals een ploeg of speler met zijn schoten ‘had moeten’ maken, volgens het gemiddelde rendement van gelijkaardige schoten. De Scoutarium-xG is een eigen berekening: hij is niet officieel, en eenvoudiger dan de xG van gespecialiseerde leveranciers, bij gebrek aan gegevens.
Wat de openbare gegevens bevatten
- Per ploeg en per wedstrijd: de schoten binnen de zestien, de schoten buiten de zestien en de schoten op doel (API-Football).
- Per speler en per wedstrijd: zijn schoten en schoten op doel, zonder hun zone.
- De penalty's, benut of gemist, in de gebeurtenissen van de wedstrijd.
Wat ze niet bevatten: de positie van elk schot (dus noch de afstand tot het doel noch de hoek), het lichaamsdeel (hoofd of voet), de spelfase (vrije trap, hoekschop, counter) en de positie van de keeper. Een echt xG-model vertrekt daarvan; het onze kan dat niet. De enige gekende afstand is ‘binnen de zestien’ of ‘buiten de zestien’, en het enige herkende type schot is de penalty: die wordt weggelaten, de Scoutarium-xG is dus een xG zonder penalty.
De formule
xG van een ploeg in een wedstrijd = a × schoten binnen de zestien + b × schoten buiten de zestien + c × schoten op doel
De penalty's worden uit elke telling gehaald (API-Football telt een penalty als een schot binnen de zestien, op doel als hij benut is). Een schot binnen de zestien is a waard, buiten de zestien b; op doel is het c meer waard.
a, b en c worden gefit op de wedstrijden van de Jupiler Pro League: het zijn de waarden die de echt gemaakte goals zonder penalty het best verklaren, via de grootste aannemelijkheid van een Poissonverdeling (het aantal goals van een ploeg in een wedstrijd volgt ongeveer die verdeling). De coëfficiënten blijven positief of nul, en de berekening vertrekt altijd van hetzelfde punt: opnieuw gedaan op dezelfde gegevens, geeft ze dezelfde waarden.
Voor een speler, van wie de gegevens niet zeggen waar hij vandaan schiet, krijgt elk schot het aandeel schoten binnen de zestien van zijn ploeg in die wedstrijd (het gemiddelde aandeel van de fit als het ontbreekt); zijn schoten op doel zijn wel echt de zijne. Per 90 minuten verschijnt de xG pas vanaf de minutendrempel van de percentielen op de fiches.
De coëfficiënten van het seizoen 2026-2027
| Schot zonder penalty | Scoutarium-xG |
|---|---|
| Schot binnen de zestien, naast | 0,000 |
| Schot binnen de zestien, op doel | 0,294 |
| Schot buiten de zestien, naast | 0,000 |
| Schot buiten de zestien, op doel | 0,294 |
a = 0,000, b = 0,000, c = 0,294. Gefit op de 116 ploeg-wedstrijden van het lopende seizoen, bij gebrek aan een vorig seizoen in de gegevens: ze bewegen elke speeldag, en de controle op ongeziene wedstrijden wacht op volgend seizoen.
Wat het model waard is
- Op de fitsteekproef: 150 goals zonder penalty, 150,0 Scoutarium-xG in totaal (het totaal klopt per constructie).
- Gemiddeld verschil tussen de xG en de goals van een ploeg in een wedstrijd: 0,72 goal, tegen 0,97 voor een model dat alleen de schoten telt. Eén wedstrijd blijft een kleine steekproef: de xG lees je over meerdere wedstrijden.
- Correlatie met de xG van API-Football, door zijn leverancier berekend met de positie van elk schot, op 114 ploeg-wedstrijden: 0,67 (1 zou ‘altijd akkoord’ betekenen). Die van hen blijft de referentie; de onze toont wat je uit loutere schottellingen kunt halen.
- Uit de fit gehouden: 10 ploeg-wedstrijden met een eigen doelpunt (de gegevens zeggen niet altijd aan welke kant het telt), 0 met meer goals dan schoten op doel, 1270 zonder geregistreerde schotzones.
Bron API-Football, niet-officiële berekening van Scoutarium · licentie: API-Football-licentie, alleen weergave · dekking: 116 ploeg-wedstrijden van de Jupiler Pro League (2026-2027) · betrouwbaarheid: geschatBijgewerkt
De grenzen, zonder omwegen
- Twee schoten binnen de zestien zijn evenveel waard, of ze nu van op de penaltystip of vanuit een hoek op de doellijn vertrekken: zonder positie geen afstand en geen hoek.
- Een kopbal en een schot met de voet zijn evenveel waard: het lichaamsdeel zit niet in de gegevens.
- Of een schot op doel is, weet je pas na het schot: de Scoutarium-xG mengt dus de kwaliteit van de kans en die van de afwerking. Een speler die vaak op doel schiet, krijgt een hogere xG.
- Voor een speler is de zone van zijn schoten die van zijn ploeg in de wedstrijd: een middenvelder die van ver schiet in een ploeg die van dichtbij schiet, wordt overschat.
- Een gemiste maar gestopte penalty blijft meetellen als een schot op doel zonder penalty: de gegevens zeggen niet of hij op doel was.
Daarom draagt de Scoutarium-xG overal het label ‘niet officieel’, met zijn bron, zijn datum en waarop hij gefit is.